ΚΟΡΤΙΖΟΝΗ: Ένας εχθρός στη διατροφή μας

Αρκετά άτομα κάποια στιγμή της ζωής τους καλούνται από τον γιατρό τους να κάνουν χρήση κορτιζόνης, είτε πρόκειται για κάποια χρόνια νόσο, είτε για κάποια φλεγμονή. Οι δράσεις της κορτιζόνης είναι δεκάδες καθώς μπορεί να επηρεάσει ολόκληρο το ανθρώπινο σώμα. Τι συμβαίνει όμως με την προειδοποίηση που παίρνουμε όσον αφορά την αύξηση του σωματικού βάρους και την κατανάλωση συγκεκριμένων τροφίμων κατά τη διάρκεια αυτής της φαρμακευτικής αγωγής;

Τι είναι η κορτιζόνη;

Η κορτιζόνη εκτός από φαρμακευτική αγωγή, που οι περισσότεροι από εμάς την έχουμε στο μυαλό μας, είναι μια συνθετική ουσία η οποία μιμείται τη δομή και τις δράσεις τις κορτιζόλης. Η κορτιζόλη παράγεται φυσιολογικά από τα επινεφρίδια και είναι ικανή να επηρεάσει πολλαπλά συστήματα στον ανθρώπινο οργανισμό. Έτσι λοιπόν, η κορτιζόνη διαθέτει μεταβολικές, αγγειακές, αντιφλεγμονώδης και ανοσοκατασταλτικές ιδιότητες. Εξαιτίας της έκτασης της επίδρασης της κορτιζόλης στο ανθρώπινο σώμα όταν βρίσκεται σε υψηλές συγκεντρώσεις (όπως για παράδειγμα όταν χορηγείται στον οργανισμό σε μεγάλες δόσεις), μπορεί να εμφανίσει πολλές παράπλευρες και συχνά ανεπιθύμητες δράσεις στον άνθρωπο.

Σε ποιες περιπτώσεις χορηγείται η κορτιζόνη σαν φαρμακευτική αγωγή;

Η κορτιζόνη ανήκει στην κατηγορία των κορτικοστεροειδών φαρμάκων που καταστέλλουν την έντονη κινητοποίηση του ανοσοποιητικού μας συστήματος και μειώνουν την φλεγμονή. Παρεμποδίζουν, έτσι, τη δυσμενή εξέλιξη πολυάριθμων αυτοάνοσων ασθενειών όπως είναι ο ερυθηματώδης λύκος, ο ρευματικός πυρετός, η ρευματοειδής αρθρίτιδα, άλλες μορφές αρθροπαθειών, η κροταφική αρτηρίτιδα, η ρευματική πολυμυαλγία, η επικονδυλίτιδα, το άσθμα, η αλλεργική ρινίτιδα, η ελκώδης κολίτιδα, η νόσος Chron, διάφορες παθήσεις του θυρεοειδούς αδένα, δερματικές παθήσεις και αιματολογικά νοσήματα.

Ανεπιθύμητες ενέργειες κορτικοστεροειδών φαρμάκων

• Αύξηση επιπέδων γλυκόζης στο αίμα / Απορρύθμιση σακχαρώδους διαβήτη
• Λέπτυνση δέρματος, ευπάθεια δέρματος σε τραυματισμούς, ακμή, υπερτρίχωση
• Κατακράτηση νατρίου και ύδατος με πρήξιμο και ερυθρότητα προσώπου
• Αύξηση κοιλιακού λίπους
• Αύξηση αρτηριακής πίεσης
• Αύξηση των επιπέδων χοληστερίνης και τριγλυκεριδίων
• Αγγειακά προβλήματα (αγγειακές θρομβώσεις)
• Οστεοπενία και οστεοπόρωση
• Σχηματισμός νεφρικών λίθων
• Διαταραχές ανάπτυξης στα παιδιά
• Υποκαλιαιμία
•  Γαστρίτιδα ή πεπτικό έλκος
• Διαταραχές ψυχικής διάθεσης / Κατάθλιψη
• Καταρράκτης / Γλαύκωμα
• Ευπάθεια στις λοιμώξεις
• Διαταραχές έμμηνου ρύσεως

Ξεκίνησα κορτιζόνη, θα παχύνω;

Όταν γίνεται λήψη κορτιζόνης μπορεί να υπάρξει μια αύξηση βάρους εξαιτίας της αύξησης όρεξης, της αύξησης συγκέντρωσης νατρίου και νερού στον οργανισμό και της μείωσης ικανότητας του οργανισμού για την επεξεργασία υδατανθράκων και σακχάρων την ίδια στιγμή. Η λήψη της, επομένως, για μεγάλα χρονικά διαστήματα σε μέτριες έως υψηλές ποσότητες μπορεί να προκαλέσουν αύξηση βάρους λόγω οιδημάτων, κυρίως σε πρόσωπο, άκρα και κοιλιά. Αυτή η επιπλέον αύξηση του βάρους είναι αναστρέψιμη με τον τερματισμό της φαρμακευτικής αγωγής.

Υπάρχουν τρόποι για να αποφύγω τις παρενέργειες της κορτιζόνης;

• ·     Γυμναστείτε για να έχετε γερούς μύες και οστά. Θα πρέπει να υπάρχει τουλάχιστον 20λεπτη άσκηση 3 φορές την εβδομάδα
• ·      Καταναλώνετε μια υγιή διατροφή πλούσια σε δημητριακά, φρούτα, λαχανικά, γαλακτοκομικά προϊόντα, λευκό και κόκκινο κρέας, ψάρια και αυγά
• ·      Εάν πεινάτε μεταξύ των γευμάτων προσπαθήστε να καταναλώνετε έξι μικρά γεύματα έναντι των τριών

Επιλογές για υγιή σνακ

•          Φρέσκα φρούτα όπως μπανάνες, μήλα, φράουλες
•          Φρέσκα λαχανικά όπως πιπεριές, καρότα, αγγούρι
•          Τοστ ή μπαγκέτα με λίγα λιπαρά και ελαφρύ σε λιπαρά τυρί
•         Ποπ-κορν μαγειρεμένο με ελάχιστο ελαιόλαδο
•         Χορτοφαγική πίτσα
•          Γιαούρτι χαμηλό σε λιπαρά με φρέσκα φρούτα
•          Δημητριακά ολικής άλεσης με γάλα χαμηλών λιπαρών και φρέσκα φρούτα
•          Ψωμί ολικής άλεσης με μέλι και ταχίνι

Τροφές που θα πρέπει να αποφεύγονται

•          Επιπλέον προσθήκη αλατιού στο φαγητό
•          Αλλαντικά και διάφορα άλλα κρεατοσκευάσματα
•          Τρόφιμα που περιέχονται σε κονσέρβα (φασόλια, χταπόδι, σάλτα ντομάτας, σούπες)
•          Καπνιστά και παστά τρόφιμα
•          Τρόφιμα και σνακ που περιέχουν πλεονάζον αλάτι (κρακεράκια, πατατάκια, ξηρούς καρπούς)
•          Τρόφιμα πλούσια σε ζάχαρη (σοκολάτες, κέικ, καραμέλες, μπισκότα)
•          Προσοχή στα κρυμμένα σάκχαρα σε χυμούς εμπορίου, κομπόστες και δημητριακά