ΣΤΕΒΙΑ: Ένα φυσικό γλυκαντικό με προοπτική

Στην κατηγορία των προϊόντων που περιέχουν γλυκαντικές ουσίες έχουν προστεθεί πλέον και τα προϊόντα που κάνουν χρήση της στέβια. Ευρέως είναι γνωστή ως μια γλυκαντική ουσία η οποία μπορεί να καταναλώνεται άφοβα από διαβητικούς, από άτομα που προσπαθούν να χάσουν βάρος λόγο της χαμηλής θερμιδικής της αξίας και από όσους θέλουν να επιλέξουν κάτι φυσικό, φυτικό, χωρίς πρόσθετα χημικά. Είναι όμως η στέβια που βρίσκεται στα τρόφιμα που καταναλώνουμε 100% φυσική; Ή μήπως πρόκειται για προσμίξεις; Και μπορεί η κατανάλωσή της να είναι απεριόριστη;

Από πού προέρχεται;                                               

Ο θάμνος Stevia rebaudiana Bertoni ή απλά Stevia, όπως καλείται, πήρε την ονομασία του από τον πρώτο βοτανολόγο που την περιέγραψε, τον Ελβετό Santiago Bertoni. Το φυτό φυσιολογικά ευδοκιμεί στη Βραζιλία και την Παραγουάη, ενώ φυτρώνει ελεύθερα στην Νότια και κεντρική Αμερική. Η στέβια ανήκει στην ίδια οικογένεια φυτών μαζί με τα ραδίκια και τα ηλιοτρόπια και χρησιμοποιείται εδώ και χρόνια όχι μόνο στη διατροφή ως γλυκαντικό, αλλά και για τη θεραπεία εγκαυμάτων και της δυσφορίας στο στομάχι. Από τους Νοτιοαμερικάνους χρησιμοποιείται ως παραδοσιακό γλυκαντικό σε τσάι βοτάνων και άλλων αφεψημάτων εξαιτίας των γλυκών φύλλων της, ενώ στην Κίνα σήμερα καλλιεργείται το 85% της παγκόσμιας παραγωγής της.

                                     

Πόσο γλυκιά είναι η στέβια;

Στα φύλλα της στέβια υπάρχουν περίπου 30 διαφορετικοί γλυκοζίτες, οι δυο κυριότεροι είναι η στεβιοσίδη και η ρεμπαουδιοσίδη. Αυτοί οι γλυκοζίτες έχουν 200 φορές περισσότερο γλυκιά γεύση από την σακχαρόζη (κοινή ζάχαρη). Συνεπώς, για την επίτευξη της γλυκύτητας που επιδιώκουμε απαιτείται σχετικά μικρή ποσότητα. Τα φύλλα του φυτού, εκτός της γλυκύτητας που προσδίδουν, δεν αποδίδουν ενέργεια (θερμίδες), δεν περιέχουν υδατάνθρακες και έχουν μηδενικό γλυκαιμικό δείκτη και γλυκαιμικό φορτίο.

Επομένως, δρα κάπου ευεργετικά;

Σε κλινικές μελέτες που έχουν διεξαχθεί μέχρι και το 2015, η στέβια ως γλυκαντικό εξέφρασε στους ασθενείς που την κατανάλωναν αντϊυπεργλυκαιμικές, ινσουλινοτροπικές, γλυκαγονοστατικές και αντϊυπερτασικές επιδράσεις. Πιο απλά, υπάρχει η ένδειξη πως το φυσικό αυτό γλυκαντικό μείωσε τις υπεργλυκαιμίες, ήλεγχε καλύτερα την έκκριση ινσουλίνης και την μείωση των επιπέδων της μεταγευματικά στον οργανισμό, αλλά και είχε αντϊυπερτασικές ιδιότητες.

Συστάσεις

Όπως κάθε θρεπτικό συστατικό, έτσι και η στέβια έχει ένα επιτρεπτό εύρος κατανάλωσης. Σύμφωνα με τον Οργανισμό Τροφίμων και Γεωργίας και τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας για τα πρόσθετα τροφίμων (Food and Agriculture Organization/World Health Organization’s Joint Expert Committee on Food Additives – JEFCA) οι γλυκοζίτες της στεβιόλης είναι ασφαλείς για ανθρώπινη κατανάλωση, ως μη φαρμακευτικό συστατικό, μέχρι 4 mg ανά κιλό σωματικού βάρους ανά ημέρα.

Τότε γιατί ενώ χρησιμοποιώ προϊόντα στέβια, εξακολουθώ να παχαίνω;

Η στέβια μπορεί να έχει μηδενικό ενεργειακό φορτίο όπως προαναφέρθηκε, θα πρέπει όμως να δίνεται προσοχή σε δυο βασικούς παράγοντες.

Προσμίξεις

Για τη χρήση της η στέβια διατίθεται συσκευασμένη σε μορφή σκόνης, σε σταγόνες ή δισκία. Ανάλογα με την προέλευση, την μορφή, την ποιότητα, την καθαρότητα και την τυποποίηση των γλυκαντικών της συστατικών κάθε εμπορικό προϊόν στέβια μπορεί να έχει και διαφορετικό συνιστώμενο τρόπο κατανάλωσης. Το προϊόν που είναι στη διάθεση του καταναλωτή δεν είναι καθ’αυτό καθαρό προϊόν καθώς περιέχει προσμίξεις ουδέτερων διογκωτικών, όπως για παράδειγμα η ερυθριτόλη. Η ερυθριτόλη είναι παράγωγο φρούτων, έχει χαμηλές θερμίδες και δεν έχει γλυκύτητα.

Ποσότητα κατανάλωσης

Μπορεί το γλυκαντικό μας σαν στέβια να έχει μηδενικό θερμιδικό φορτίο, θα πρέπει όμως να δοθεί προσοχή στην ποσότητα που θα καταναλώσουμε το προϊόν ή το τρόφιμο που την περιέχει. Για παράδειγμα, οι σοκολάτες με στέβια μπορεί να περιέχουν στέβια για την γλυκιά τους γεύση, όμως παραμένουν ένα γλυκό το οποίο περιέχει λιπαρά. Το ίδιο συμβαίνει και με τα σπιτικά γλυκά ή τα γλυκά ζαχαροπλαστείου που έχουν στέβια, παραμένουν γλυκίσματα με λιπαρά. Ακόμη, λοιπόν, και να υπάρχει η θερμιδική ελάφρυνση από το γλυκαντικό, παίζει σημαντικό ρόλο και η ποσότητα που θα καταναλώσουμε.